+90 (236) 233 28 88
hello@greenboxfarms.co
Kentsel Tarım (Urban Farming) nedir? – kentseltarim

Kentsel Tarım (Urban Farming) nedir?

Kentsel Tarım Uygulamaları Çağımızı Kurtaracak Mı?

Birleşmiş Milletler verilerine göre dünya nüfusunun %55’i şehirlerde yaşıyor. Bu oranın 2050 yılında %68’e ulaşması bekleniyor (UN, 2018). Ayrıca Gıda Tarım Örgütü (FAO)’ya göre Dünya’da üretilen gıdanın %80’ini şehirlerde tüketiliyor. Böylece kentlerde artan nüfus, artan gıda ihtiyacını da beraberinde getiriyor. 

Nüfus artışına paralel olarak gıdaya olan talepte artacaktır. Birleşmiş Milletler verilerine göre 9,6 milyara ulaşacak olan dünya nüfusunun bugünküne göre %70 daha fazla gıdaya ihtiyacı olacak. (UN, 2013). Daha fazla gıda üretimi demek daha fazla su kullanımı anlamına da gelmektedir. Tarım hali hazırda %70’e varan su kullanım oranıyla dünyada en çok su kullanılan alanı temsil etmektedir.

Bunlarla birlikte hasattan perakendeye kadar olan yolculukta her yıl Dünya çapında 1.3 milyar ton gıda kaybı ve israfı oluşmaktadır. Bu sayı ise insan tüketimi için üretilen toplam gıdanın 1/3’üne eşittir. Gıda kaybı ve israfı sadece gıdanın değil aynı zamanda o gıdayı üretmek için kullanılan su, toprak, enerji, emek ve sermayenin de kaybı anlamına gelmektedir. Ayrıca israf edilen her gıda için gereksiz yere sera gazı emisyonu üretilmekte, iklim değişikliği ve küresel ısınmaya katkıda bulunulmaktadır. (FAO, 2015).

Bu olaya sosyal perspektiften baktığımızda ise insan tüketimi için üretilen gıdaların 1/3’ü israf edilirken, öbür tarafta 2019 yılında neredeyse 750 milyon insan ciddi düzeyde gıda güvensizliğine maruz kaldı. 2 milyar insan ise güvenli, besleyici ve yeterli gıdaya düzenli olarak erişemedi.

Bu problemlere çözüm olarak ise kentsel tarım kavramı hayatımıza giriyor. Temelde kentsel yerleşim bölgelerine yakın yerlerde üretim yapılmasına dayanan bu kavram, birçok farklı yöntem ile şehirle tarımı bir araya getirmektedir. (Çatılara kurulan bahçeler, dikey tarım, topraksız tarım, sera vb.)

kentsel tarım

Bu yüzden son dönemde şehirde tarım uygulamalarını yükselen trendler arasında görüyoruz. Küçük çapta yapılan hobi bahçelerinden, ticari amaçla yapılan büyük ölçekli üretime kadar birçok şekilde yapılabiliyor. FAO’ya göre özellikle gelişmekte olan ülkelerde artan şehirli nüfusla beraber işsizlik, gıda güvencesi, gıda israfı, kuraklık ve sağlıksız beslenme gibi sorunlar da artıyor. Kentsel tarım, bu gibi sorunların çözümünde önemli bir rol oynuyor. (FAO, 2011)

Gelişmiş ülkelere bakıldığında ise; kentsel tarımın daha çok sağlıklı taze gıdaya erişimi kolaylaştırdığı, yerel üretimi desteklediği ve sürdürülebilir tarım uygulamalarına yardımcı olduğu için önem kazandığı görülüyor.

Bugünlerde ise kentsel tarım uygulamaları COVID-19 salgınıyla birlikte tekrardan gündemde. World Economic Forum’a göre, COVID-19 kısıtlamaları sırasında kentsel tarım gelişiyor. Kentsel tarım özellikle kriz zamanlarında gıdaya ulaşmanın bir yolu olarak görülüyor.(WEF, 2020). Singapur ise bazı bölgelerdeki otopark çatılarını kentsel tarım alanlarına dönüştürmeyi planlanıyor. Reuters’ın haberine göre bu konu Covid-19 salgını sonrasında yaşanan gıda güvencesi endişeleriyle tekrardan gündeme geldi. (Reuters, 2020).

kentsel tarım

Dünya’da farklı yerlere baktığımızda ise gelişmiş ve gelişmekte olan birçok ülkede kentsel tarım uygulamalarının uygulandığını görüyoruz. Bunlardan birisi olan Tayland’ın başkenti Bangkok’ta kentsel tarım uygulamalarına yaygın olarak rastlanıyor. Hatta Asya bölgesinin en büyük kentsel çiftliği ise Thammasat Üniversitesi’nin çatısında yer alıyor. Çiftlik iklim değişikliğine yönelik geliştirilen çözümler kapsamında bir örnek teşkil ediyor. Aynı zamanda üniversitenin açık kapı politikası ile isteyen herkes bu bahçeye gelip sebze, taze yeşillik ve pirinç yetiştirebiliyor ve gıda güvenliği adına geliştirilebilecek çözümler için de örnek teşkil ediyor.(Thomson Reuters, 2019).

Diğer tarafta Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde yer alan Lubumbashi şehrinde gerçekleştirilen kent ve çevresinde bahçecilik (Urban and Peri-Urban Horticulture) projesiyle şehir 60 bin tondan fazla sebze üretimi gerçekleştiriyor. (FAO, 2015) 

Kentsel tarım özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki büyük şehirlerde gıda ve işsizlik sorununu çözmek için FAO’nun üzerine eğildiği konulardan biri. FAO, «Daha Yeşil Şehirler», Greener Cities çalışmasıyla kentsel tarım uygulamalarına büyük önem gösteriyor. 

kentsel tarım

Kentsel tarım ile ilgili Dünya’nın her yerinde farklı girişimler bulunuyor. 

Türkiye’de ise Greenbox Farms kentsel yerleşim bölgelerine yakın yerlerde kullanılmayan konteyner, endüstriyel alan, depo, supermarket ve avm otoparkı ve çatıları mikro ve bebek yetiştirebileceğimiz modüler çiftliklere dönüştürüyor. Kapalı alanda üretim yapan şirket en iyi ışık,ısı,sulama ve hava kalitesini sağlamak için teknolojiden yararlanıyor. Kapalı alanda üretim yaptığı içinde hiç pestisit (böcek ilacı) kullanmadan yılın 365 günü üretim yapabiliyor ve geleneksel tarıma göre %95 daha az su tüketiyor.

Dünya nüfusu giderek artıyor, buna bağlı olarak gıda talebi de büyüyor. Fakat gerek açılan yeni tarım alanlarının çevre üzerindeki olumsuz etkileri, gerekse olumsuz hava koşulları yüzünden azalan gıda arzı, araştırmacıları yaratıcı çözümler üzerinde düşünmeye zorluyor. Topraksız yapılan kentsel tarım da bu yeni fikirlerden biri.

Fotoğraflar: 

https://www.forbesindia.com/article/forbes-lifes/hong-kongs-urban-farms-sprout-gardens-in-the-sky/69083/1

https://www.archdaily.com/tag/urban-agriculture

https://ideas4development.org/en/urban-agriculture-cities/